تبلیغات
وبلاگ ناغان (چهارمحال و بختیاری ناغان) - نام های ایرانی و بختیاری برای فرزندان
وبلاگ ناغان (چهارمحال و بختیاری ناغان)
(چهارمحال و بختیاری ناغان) ..::لطفا از صفحات جانبی بازدید کنید::..
وبلاگ ناغانیها
با جمع آوری عکس،فیلم، مطالب گوناگون و... درباره ناغان و بختیاری قصد دارد وبلاگی جامع در دسترس شما هم وطنان و جامعه بختیاری قرار دهد. .::مطالب بیشتر در صفحات جانبی::.

نام های ایرانی و بختیاری برای فرزندان

جمعه 25 آذر 1390

نویسنده: امید زمانی |

نام هایی که برای کودکان خود انتخاب می کنیم ریشه در فرهنگ، منش و طرز تفکر ما دارد. در فرهنگ بختیاری با توجه به شرایط اقلیمی، سبک زندگی، باورداشتها، ویژگی های فرهنگی، ارزشها، و در کل جهان بینی افراد نامگذاری کودکان توسط پدربزرگها و مادربزرگها و یا بزرگ طایفه (به لحاظ جایگاه بزرگان در فرهنگ و زندگی اقوام)، با سنجش همه ی جوانب زندگی ایل و خانواده در آن برهه ی زمانی و شرایط اقلیمی انجام می شده است.
نامهای زیبای لری و بختیاری برای کودکمان برگزینیم







نامهای زیبای لری و بختیاری برای کودکمان برگزینیم



نام هایی که برای کودکان خود انتخاب می کنیم ریشه در فرهنگ، منش و طرز تفکر ما دارد. در فرهنگ بختیاری با توجه به شرایط اقلیمی، سبک زندگی، باورداشتها، ویژگی های فرهنگی، ارزشها، و در کل جهان بینی افراد نامگذاری کودکان توسط پدربزرگها و مادربزرگها و یا بزرگ طایفه (به لحاظ جایگاه بزرگان در فرهنگ و زندگی اقوام)، با سنجش همه ی جوانب زندگی ایل و خانواده در آن برهه ی زمانی و شرایط اقلیمی انجام می شده است.

استفاده از اساطیر، نمادها، نام مکان ها و مخصوصا کوهها، نام های درختان و گل ها و روزها و... در نام های کودکان مشهود است. همچنین توجه به موقعیت کودک در خانواده هنگام نامگذاری مورد نظر بوده است مثلا اینکه فرزند چندم باشد. آن خانواده پر دختر یا کم پسر باشند. استفاده از سمبل، تشبیه به عناصر طبیعت، و در عین حال در اکثریت نام ها تشخص و ارزش دادن به کودک به گونه ای که در بزرگسالی از شنیدن نام خود خجلت زده نشود. توجه به مفاهیم و ارزشها و به هر صورت با مسما بودن اسامی مد نظر مردمان بختیاری بوده است.

نام گذاری پسران: شاید مهم بودن پسر در خانواده های بختیاری و نیز سایر اقوام علاوه بر بقای نسل، به دلیل سبک اقتصادی خانوارها بوده که بر پایه ی دامپروری و کشاورزی استوار بوده و نیازمند نیروی انسانی جهت همیاری و پیشبرد امور بوده اند. توجه به مفاهیمی همچون شجاعت، بزرگ منشی، و... در نامگذاری پسران مد نظر بوده است. گاه کودک پسر در خانواده ای متولد می شده که فرزند نرینه برایشان پا نمی گرفته و بر پایه این باور که او را از دعای دیگران و... دارند نامش را گدا، مالگرد، گشتل، مندنی، جُلی، پالونی، و... می نهادند تا ماندنی باشد.

با توجه به روحیات حماسی مردمان بختیاری از نمادهایی همچون شیر، گرگ... (بعنوان پیشوند یا پسوند) استفاده می شده است: گرگعلی، علی شیر، شیرممد، شیرون و...

گاه آرمان های خانواده در نام کودکان انعکاس یافته است: همچون نام هایی با پیشوند و پسوند شاه: شاه علی، شامحمد، شاه حسین، علیشاه، محمدشاه.

گاه گودک در ماه ذیحجه متولد می شده و نام او را حاجی می گذاشتند و یا در ماه قربان که قرونی (قربانی) یا قروون (قربان) نام می گرفت و یا صفر، محرم، رمضون.

گاه خانواده ای که در آرزوی ماندگاری نسل و تبار بوده، تجلی آرزوهای خانواده را نام فرزند آورده است: دیدمون (دودمان)، آرمون، امیدوار، بنیاد، مراد، جونمراد و...

اعتقاد به اینکه کودک را از نظر و لطف خاص خداوند دارند، گاه در نام کودک تدیده می شود: نظر (علی نظر)، لفطعلی (لطفعلی)، خداداد، امومداد، شرگلا (شکرخدا)، خدایار، حاجت و...

این باور که فرزند پسر مایه ی برقراری نسل و روشن نگاهدارنده ی اجاق خانواده است، گاه در اسم کودک دیده می شود: چراغعلی، روشن (روشنعلی)، نوری، نیرعلی (نورعلی)، نیرممد (نورمحمد)، سوزعلی، سَوزوار (سبزوار)، سَوزی و...

ارادت به نام ائمه نیز به طور عمده در نام ها دیده می شود: کلبعلی، کوچیر علی، شاهرضا، رضاخدا، رضاقلی، ممرضا، ممرسول (محمد رسول)، علی ناز، عبدحسن، عبدحسین و..

استفاده از پسوند یا پیشوندهایی همچون شاه، میر، میرزا، خان، بک (بگ)، سردار، کی و نمود روحیات سلطه جویی، مقام طلبی و نام آوری نیز در اسامیپسران دیده میشود: جونشاه (جهانشاه)، جونگیر (جهانگیر)، شکالی (شکارچی)، میرحسین (امیر)، میرحسن، میرون، میرزا، میرازلی (میرزا علی)، میرزاجون، میرزاقلی، خان ممد، خون (خان) علی، حسین خون، علیخون، باواخون، آقابک، زال بک، علی بک، رضا بک، باباخون (باباخان)، سردار، سرهنگ، ملک (ملک حسین)، کی مراد و...

تاثیر طبیعت، فصول، روزها و... نیز در اسامی کودکان و نوزادان دیده می شود: برفی، بارونی، تدرگی (تگرگی)، گلالی، عیدی، نورزلی (نوروزعلی)، جمعه، شنبه (شمید، شمبدی)، پنج شنبه، آدینه و...

گاه در هنگام کوچ در پناه سنگ یا کنار رود، یا پای کوهی کودکی متولد می شد که نامش اینگونه بود: ره مالی، دیندامال (دینامال در معنی به دنبال و عقب عشیره)، بردی (سنگی)، گلالی (رودخانه)، کُهزاد، کُهیار، شیمباری (شیرین بهار نام منطقه ای در چهارمحال بختیاری) و..

نام کوهها به دلیل بلند نظری و الفت مردم بختیاری با سختی و استواری این کوهها گاه در اسامی نوزادان آورده می شود: کینو، کلار، تاراز، سالِنی (سالَن کوه) و...

گاهی نامگذاری کودکان با بهره گیری از اساطیر صورت می پذیرد: گاهی نام تعدادی از افراد در جریان برخی جنگهای طایفه ای به دلیل شهامت و مردانگی آنان در حافظه ی تاریخی ایل یا بخش کوچکی از ایل به عنوان اسطوره ثبت می شد و خانواده به امید الگوپذیری کودکان از گذشته ی افتخار آمیز آن افراد، نام آنان را برای فرزندان خود انتخاب می کردند: علیداد، علیمردون، صیدال، نُه دال، مندنی، مَمُحسین (محمدحسین)، عبده ممد، ایسف خون (یوسف خان)، نومدار خون (نامدار خان) و...

هر کدام از این افراد به نوعی در تاریخسازی ایل بختیاری موثر بوده اند که شرح آن در این مقال نمی گنجد.

نام درختان و گیاهان نیز در اسامی نوزادان بختیاری دیده می شود: نماد سخت جانی و مقاومت: بلوط (بلیطی)، نماد سرسبزی و بلند بالایی: چنداری یا چناری، نماد ظرافت و سپیدی: کلوس (کرفس کوهی)، نماد ایستادگی و سایه و ثمر بخشی: کُناری و...

گاهی با اعتقاد به موثر بودن نمک در رفع چشم زخم، نام پسران زیبا روی را "نمکی" می گذاشتند.

دیگر اسامی رایج:

تهماس (طهماسب)، اُلماس، فزکی، غریب، آزاد، قوات (قباد)، فتاح، کُهگرد، کیالون، علادین، خُمکار (خامکار)، عیوض، تاجول (مانندتاج؛ مخفف تاج محمد یا تاجعلی)، بندر، ابول (مخفف ابوالقاسم)، عبده، بهمن، ظفر، مظفر، کوچیر، دیدار و...

تاثیر پذیری بختیاری ها از شاهنامه، به شدت در نامگذاری کودکان مشهود است: فریدون، رستم، زالی (کودکان بور و سپیدمو)، کیمرز (کیومرث)، گودرز، مَنَوچیر (منوچهر)، سپندیار (اسفندیار)، فرود و...

برخی نام های مشترک میان پسر و دختر نیز در بختیاری وجود داشته اند که مَمیرا (نامیرا) از آن جمله است.

نام های دختران نیز با الهام از عناصر طبیعت، درختان و گلها، ماه و خورشید و ستاره، اشیاء قیمتی و جواهرات و مفاهیمی همچون شایستگی، وقار، خوش رو و خوش قدم بودن، پیشوند و پسوندهای شاه و بی بی و خانم و... انتخاب می شده است:

گاهی با تاثیر از طبیعت، نام دختران را انتخاب می کردند: پادنا (دامنه ی کوه دنا)، و...

گاهی با تاثیر نام درختان و گلها، نام نوزادان دختر را انتخاب می کردند: صنوبر، سلبی (سروین)، لیمو (نیمول)، ناری جون، گلنار، گلی جون، لی لی فر (نیلوفر)، گل طلا، پَرگل، تاج گل، سیو گلِ (سیب گل)، گل افتو، گل سُهر، گلستون، گلبناز، همه گل و...

نام پرندگان نیز گاهی برای دختران انتخاب می شد: کَموتر (کبوتر)، کَوگی (کبکی)، طاووس، فاطول، فاطولک (نوعی پرنده) و...

گاهینامها بیانگر وصف زیبایی، ظرافت، ارزشمندی و... در نوزاد بودند: اوریشم (ابریشم)، ابرجون، نازک، ملوس، بلور، زری، شِرین (شیرین)، قندی، نواتی (نباتی)، نوشی (نوشین)، پرپین (متبرک -افسون)، دلبر، سوگلی، رنگین (زیبا)، شِریلار (خوش اندام) شِری (شیرین)، شاپری، پنیر، نشمین (به معنی ارزشمند و آنتیک)، قیمتی، تَنُم (شایان، زیبا)، خانم، خانم جون، جوار (جواهر)، تَوار (تبار)، گوهر، مرواری، اشرفی (سنگ گرانبها)، طلا، نُرقه (نقره)، صدتومنی، پیلی (پولی -ارزشمند)، سنگماه، گوشار (گوشوار)، بِسِد(صدف)، شَوچراغ، تیام، تیکال (چشم قهوه ای)، پَل (گیسو)، تُرنه (طره =موی گرداگرد صورت)، قشنگ، فِرنگ، عروس، ملکه، صنم جون، آستاره، تاجماه (تاجمه)، ماه تی تی، ماهی جون، ماجان، مهپاره، ماه طلا، نیری جون (نوری جان) و...

گاه می خواستند بنمایند که فرزند دختر نیز در حکم برادر است: در این مواقع نوزاد دختر را گگولی (برادر عزیز)، هزارا (هزاران)، هئزآرا (متعصب و غیرتی) می نامیدیند.

گاه نیز با یادآوری ارزش و اصالت مادر، نوزاد دختر را نامگذاری می کردند: چی دا (همچون مادر)، آفریدا (آفریده ی مادر)، خاور، شاطلا، شازنون، شهزاده، بگم، بگم جان، خاتی (خاتون)، بی وی زنون، بی وی طلا، بی نسا (بی بی نساء)، خانم کوچیر (کوچک)،

اسامی دیگر همچون ری به خیر، قدم خیر، گل خیر، سنگین (باوقار)، بزرگ، خووی (خوبی)، سرور، قزی، کتول (کتایون؟) و... نیز هر کدام وجه تسمیه ای دارند.

در خانواده های کم دختر یا دوستدار دختر با این آرزو که دختر بماند و زنده باد، نوزاد دختر را چنین نامگذاری می کردند: مهنا (مانا)، بمونی، ممیرا و...

خانواده های پر دختر با این آرزو که حسن ختام دخترانشان این کودک باشد، نام دختر را چنین انتخاب می کردند: خدابس، دُربس (دختر بس)، آخری، گل بس، خانم بس، امون بس (امان بس)، نخواسته، زیاتی (زیادی) و...

گفتنی است تغییرات اجتماعی و تغییر سبک زندگی عشایر و روستائیان در سال های اخیر، حوادث بزرگ و جریان های موثر اجتماعی همچون انقلاب اسلامی، جنگ و رویکرد عشایر به شهر نشینی و نفوذ رسانه ها، خود سانسوری و ... باعث تحول در نامهای کودکان بختیاری شده و متاسفانه استفاده از نامهای اصیل را بسیار کمرنگ نموده است.





نام های زنانه : گل زاده ، گل افروز ، گل بی بی ، ماهپاره ، پری جان ، خدابس ،    خاتون جان (خاتی جون ) ، شب چراغ ، نازبیگم ، ایران ، مهرافروز ، دل افروز ، سروناز ، شاه پسند ، شاه بناز ، نازبیگم ، ماه بیگم ، شاهیجان ، ماه صنم ، شاه صنم ، شاهزاده ،  گل بانو ، ماه بس ، دهدربس ( دختر بس ) ، دُربَس ،  خانم آغا ، خانم ، بی بی خانم ، خانم بی بی ، گوهر ، خورشید ، بیگم جان ، آغابیگم ، ماه طلا ، گل صنم ، گل طلا ، شهربانو ، روح انگیز ، گل نساء ، مهر انگیز ، تاج ماه ، صنوبر ، ثریا ، دلبر ، دلنواز ،  نرگس ، ملوک ، شمسی ، ماه پری ، زرین تاج ، گلناز ،  سرور  ، مهر ِجان ، کنیز ، ملوسی ، نوشین ، شوکت ، ترنج ، ستاره ، توران ، پوران ، کوکب ، فروغ ، گلچهره ، ماه پسند ، نارنج ،  ماه بی بی ، طلا ، ماه زاده ، ماه زرین ( ماه زری ) ، شهناز ، سوگل ، فردوس ، فرخنده ، فرخ تاج ، ملک تاج ، فرخ ، عروس ، مهتاج ، گلپری ،

 

نام های مردانه : سردیار ، جهانشاه ، شهریار ، شاه میرزا ، شاه مراد ، درویش ، پرویز ، تهماسب ، باباخان ، میرزاجان ، میرزاقلی ، شاه قلی ، الله قلی ( ال قلی ) ، کلبعلی ، گرگعلی ، کرمعلی ، ضربعلی ، شاه ولی ، غلام آقا ، جمشید ، ظهراب ، علیمردان ، علیمراد ، ایرج ، امیرقلی ، امیرفیروز ، حیاتقلی ، نجاتعلی ، نورعلی ، غلامشاه ، خداداد ، مهراب ، ایوب ، نوذر ، راه خدا ، خان بابا ، خدا رحم ، رحم خدا ، علی بابا ، علی آقا ، فردوسی ، گودرز ، هوشنگ ، فریبرز ، برزو ، سیاوش ، بهروز ، داریوش ، کوروش ، فرخ ، بهرام ، فریدون ، قباد ، کاووس ، فرزاد ، فرزین ، فرشاد ، فرشید ، شاهرخ ، شاهپور ، همایون ، منوچهر ، شمسعلی ، عبدعلی ، پیروز ، پیرزاد ، البرز ، تورج ، نمکی ، قپانی ( قپونی  ) ، سبزعلی ، سبزوار ، خیرگرد ، خسرو ، باجولی ، زهرمار ، صیفور ، بازفتی ، شیخ علی ،




نام های مردانه: بختیار، یادگار، ساتیار، کهزاد(کوهزاد)، بهزاد، آزاد،  شیرزاد، سالار،  کُهمیر( میر کوه، سردار کوه)، کهیار(کوهیار)، خدایار، خداداد، قهرمان، شهباز، دهقان، نامدار، سردار، بارونی، ماندنی( مندنی)، خونکار، جهانگیر، جهانبخش، امید، دلاور، نوروز، امیدوار، تناور، رشید، و اسامی شاهنامه ای از قبیل رستم، سهراب، اسفندیار، شهران( شهرون)، داراب، بهمن  و...

نام های زنانه: تیا، تیام، تیامی، سوتیا، سوتیام، مرزنگ(مژه، مژگان)، ممیرا، گلی، نازگل، پرگل، گلپَر، سروگل، ماه گل، شیرین، مهتاب(مه تو)، شیرین گل، سمن گل، پری گل، گل پری، پری ناز، حوری، گلنار، گل بهار، گُل گُل، ماهی، ماهی جان، گلی، گلی جان، لاله (لالی)، شهرزاد، شهزاده، پری، پریزاد، پروانه و نام های شاهنامه ای و ایرانی مانند گرد آفرید، تهمینه، منیژه، سودابه، فرنگیس و ..





نوم كرگل:

المان: نام اهنگی معروف و عاشقی
بردین: مقاوم
پاگر: ماندگار
تاشین: مقاوم
تیگدار: خوش اقبال
چرام: چراغ من
تیلا: ع3 ای د3ت
تاشا: تراشنده كوه، كوهكن، لقب فرهاد
تیكلا: اخرین اتابك بختیاری
3یتخواه: هواخواه
نوم دور گل:
ارتین: همچون عتر
فرنال.
فرناك: نوزاد پرنده اماده پرواز
مهتك: قتره ماه
نوشیل: تازه جوان
نیمول: لیمو
هر3ین: اشك الود
و هزاران نام دیگر...
كتاب (ن3ك) وار نوشته بئوار الیما منبع خوبی است
3ر ز3 بزنین
بگرین بخونین




چی دا = چیدا
چی ناز = چیناز
چی ونو = چیونو
چی تیام = چیتیام
کی ناز = کیناز
لریا
لوریا
نازونو
نازخاتی
سی ناز=سیل یا نگاه قشنگ
تی ناز=تیناز
دیار=نامی پسرانه
نازتیام
نازلر=قشنگترین دختر لر
ناز لور
تی پاک=تیپاک
ونوتی
ونوگل
تی گل
تی ماه
تی ما=تی ماه
ماه تی
ماتی
بوهار=بهار
ناز تی
مندنی
تیامی
نازتیامی
گل ونو
کو یار=کوهیار
خاتی=خاتون
می ناز
نازدا
ماه ونو=ماونو
و... نام هایی که گفتم واژهای رایج بین سادات بختیاری حومه ی اردل میباشد.


منبع:
www.mamira.blogfa.com
www.ibnanews.com


← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : امید زمانی

← لینکدونی

← آرشیو

← لینکستان

← صفحات جانبی

← نظرسنجی

    نظر خود را در مورد وبلاگ بیان کنید.





← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

ابزار وبلاگ

مترجم سایت

مترجم سایت


Powered by Abzarak.com
Powered by
Abzarak.com